Fond solidarnosti daje 910.500 KM radnicima RTRS-a: Po kojem zakonskom osnovu?

Fond solidarnosti Republike Srpske odobrio je 910.500 maraka jednokratne pomoći zaposlenima na Radio-televiziji Republike Srpske (RTRS), čiji su računi blokirani zbog dugovanja prema BHRT-u. Novac će biti uplaćen Nezavisnom sindikatu RTRS-a, a svaki od 607 radnika trebalo bi da dobije po 1.500 maraka. Iz Vlade RS nisu objasnili na osnovu koje konkretne zakonske odredbe je novac odobren.

Piše: Vladimir Kovačević/ Gerila

Upravni odbor Fonda solidarnosti RS odluku je donio 23. oktobra na telefonskoj sjednici, na zahtjev Nezavisnog sindikata RTRS-a. Za njenu realizaciju zaduženi su Fond solidarnosti, Ministarstvo finansija i Ministarstvo saobraćaja i veza RS.

Prema saopštenju Vlade RS, pomoć je odobrena zbog finansijskih problema nastalih nakon blokade računa RTRS-a. Nije, međutim, precizirano po kojem zakonskom osnovu je donesena odluka.

Zakon o Fondu solidarnosti Republike Srpske, objavljen u Službenom glasniku RS broj 90/23, predviđa pružanje pomoći u slučaju elementarnih nepogoda, katastrofa, zaraznih bolesti, ozbiljnih poremećaja na tržištu i drugih nepredviđenih događaja.

Član 12. Zakona omogućava i dodjelu sredstava direktne podrške pravnim licima, uključujući udruženja, za pojedinačne korisnike u stanju socijalne potrebe. Međutim, ova mogućnost povezana je sa okolnostima iz člana 2. Zakona.

Nije poznato da li se Upravni odbor Fonda pozvao upravo na ovu odredbu, niti kako je blokada računa zbog sudskih presuda tretirana u okviru zakonskih uslova za dodjelu pomoći.

Fond prošle godine odobrio 27 miliona KM

Prema izvještaju o radu Fonda solidarnosti za 2025. godinu, koji je Vlada RS usvojila u aprilu ove godine, Fond je održao 13 sjednica i donio 34 odluke kojima je odobreno ukupno 27.032.568,93 KM.

Novac je, prema Vladinom saopštenju, korišten za saniranje posljedica afričke kuge svinja, podršku privredi, pomoć lokalnim zajednicama pogođenim elementarnim nepogodama i zaštitu od poplava.

Fond je 14. avgusta ove godine odobrio ukupno 515.500 KM, od čega 450.000 KM opštinama Berkovići i Nevesinje za saniranje posljedica olujnog nevremena, a 65.500 KM ansamblu „Veselin Masleša“ zbog štete nastale prodorom otpadnih voda.

Za zaposlene RTRS-a sada je odobreno 910.500 KM, gotovo dvostruko više od ukupnog iznosa tih avgustovskih isplata.

Iz javno dostupnih podataka nije moguće utvrditi da li je Fond ranije odobravao pomoć zaposlenima u preduzećima čiji su računi blokirani zbog dugovanja.

Dugovanja RTRS-a prema BHRT-u

Računi RTRS-a blokirani su zbog izvršenja sudskih presuda u korist BHRT-a.

Prva blokada uslijedila je u julu zbog duga od 5,5 miliona KM. U septembru je Vrhovni sud Republike Srpske, odlučujući po reviziji BHRT-a, preinačio raniju presudu i dosudio dodatnih 15,5 miliona KM, dok je u oktobru uslijedila treća izvršna presuda na iznos od 2,5 miliona KM.

Prema podacima koje je iznio RTRS, ukupne obaveze prema BHRT-u po ovim presudama iznose oko 23,5 miliona KM.

RTRS je saopštio da blokada računa ugrožava funkcionisanje javnog servisa i isplatu plata zaposlenima.

Nezavisni sindikat RTRS-a još je 8. jula upozorio da više od 80 odsto zaposlenih prima minimalnu platu ili iznos blizu zakonskog minimuma, zahtijevajući od Vlade i Narodne skupštine RS sistemsko rješavanje njihovog položaja.

Dana 20. oktobra objavljeno je da radnicima RTRS-a plata kasni prvi put nakon više od dvije decenije. Tri dana kasnije Fond solidarnosti odobrio je jednokratnu pomoć.

Odobreni novac neće biti uplaćen RTRS-u, već Nezavisnom sindikatu, koji bi trebalo da ga raspodijeli zaposlenima.

U javnom saopštenju nije objašnjeno kako je utvrđen broj korisnika, da li su prilikom odlučivanja procjenjivane njihove pojedinačne socijalne prilike i ko će kontrolisati raspodjelu sredstava.

Ostaje nejasno i da li bi, prema istim kriterijumima, pravo na pomoć iz Fonda solidarnosti imali radnici drugih preduzeća čiji su računi blokirani zbog sudskih presuda.

Odlukom o jednokratnoj pomoći zaposlenima neće biti umanjena dugovanja RTRS-a prema BHRT-u, niti riješeni uzroci blokade računa javnog servisa.

Nezvanično, pojedinci iz vrha vlasti Republike Srpske razmiščjaju i o gašenju RTRS-a i pravljenju novog javnog emitera.