“HE Bistrica” poskupjela za 134 miliona KM

Cijena projekta HE “Bistrica” porasla je za nevjerovatnih 66 odsto, tačnije umjesto 201 milion maraka, ukupna investicija se sada procjenjuje na preko 335 miliona KM.

Piše: Bojana Ninković/ Capital 

Iako se dokapitalizacije i ogromni finansijski izdaci pravdaju tekućim radovima i sanacijom klizišta, u zapisniku sa posljednje sjednice akcionara “HE na Drini”, koje finansiraju izgradnju HE “Bistrica”, ostalo je ubilježeno ozbiljno upozorenje – troškovi divljaju, a jasnih informacija o razlozima i efektima tolikog poskupljenja nema.

Naime, na Skupštini akcionara “HE na Drini”, glasovima predstavnika državnog kapitala, donesena je odluka da se “HE Bistrica” po ko zna koji put dokapitalizuje, ovaj put sa 21,5 miliona KM.

Uzdržani su bili  predstavnici “Euroinvestment” fonda koji su jedan od manjinskih. akcionara.

„Glasamo uzdržano iz razloga što nemamo dovoljno informacija o efektima ove odluke, kao i o razlozima za donošenje iste. Činjenica je da se povećavaju troškovi izgradnje HE „Bistrica“, te je od početne vrijednosti investicije koja je iznosila 201.086.796 KM korekcijom troškova utvrđena nova vrijednost investicije koja iznosi ukupno 335.420.076 KM“, upozorili su u ovom fondu.

Pored drastičnog poskupljenja samog projekta, zapisnik sa sjednice razotkriva i niz ozbiljnih proceduralnih i  finansijskih anomalija.

Milionska ulaganja se vrše na slijepo

Skupština je u konačnici, kako je napomenuto, izglasala novu dokapitalizaciju HE “Bistrica” u iznosu od 21,5 miliona KM, prebacivanjem ranijih pozajmica u osnivački ulog, prvenstveno radi održavanja ugovora sa kineskom korporacijom AVIC, koja gradi hedroelektranu.

Međutim, u zapisnik je ušlo i zvanično upozorenje Investiciono – razvojne banke, predstavnika državnog kapitala, da se ovo višemilionsko ulaganje pravda time da će biti uvršteno u Plan poslovanja za 2026. godinu, iako taj plan uopšte nije usvojen ni razmatran, iako je u momentu održavanja sjednice planska godina već bila pri kraju.

Posebna pažnja skrenuta je na apsurdnu situaciju da je sjednica održana krajem godine, što znači da je prošlo više od pola poslovne odnosno planske godine (tačnije deset mjeseci), a preduzeće i dalje funkcioniše i donosi odluke o desetinama miliona KM bez usvojenog godišnjeg plana poslovanja.

Posebno je zanimljiv pravni manevar oko same registracije novog kapitala.

Naime, predstavnici državnog kapitala otvoreno su priznali da ovo pitanje zapravo i nije u nadležnosti ove Skupštine, ali su morali glasati „ZA“ kako bi prevazišli blokade pred Okružnim privrednim sudom u Trebinju.

Sud je, naime, ranije odbijao upise dok se u priču nije uključilo resorno ministarstvo i dok se izmjene osnivačkih akata nisu pogurale preko Skupštine akcionara matičnog preduzeća.

Perišić od notarke tražio da ovjeri sjednicu bez važećih dokumenata

Koliko neozbiljno se pristupa sjednicama na kojima se raspravlja o milionskim ulaganjima svjedoči i potez direktora “HE na Drini” Nedeljka Perišića koji je na samom zasjedanju skupštine priznao da nemaju važeći izvod iz sudskog registra, odnosno službeni dokument koji potvrđuje pravni status firme, njeno rukovodstvo, ovlaštenje i zastupanje, pa je preuzeo svu odgovornost na sebe i tražio od notarke da ipak ovjeri sjednicu i donesene odluke, dok je novi izvod izvađen tek tri dana kasnije.

“HE na Drini” su zadnji put dokapitalizovale svoju kćerku firmu krajem februara ove godine i to sa 14 miliona KM.

Do sada su u dokapitalizaciju ovog preduzeća, čija gradnja je počela krajem 2021. godine, uložene desetine miliona maraka.

Podsjećamo, Republika Srpska je 2019. godine po drugi put postala vlasnik preduzeća „HE Bistrica“.

Riječ je o preduzeću koje je Srpska 2008. godine prodala firmi „Kaldera company“ za 6,8 miliona KM, a zatim ga 11 godina kasnije ponovo otkupila, ali po daleko većoj cijeni. Naime, Srpska je „Kalderi“ za ovo preduzeće dala 21,6 miliona KM.