ISTOČNO NOVO SARAJEVO: U istorijskom budžetu deset miliona čine prihodi od kladionica

Opština Istočno Novo Sarajevo u ovoj godini raspolagaće “istorijskim budžetom” od 37.059.966 KM. Iz opštine su se pohvalili da je riječ o najvećem budžetu koji je ova opština ikada predložila. No, iz opozicije kažu da nema investicija i da se punjenje budžeta oslanja na prihod od kladionica. Netransparentnost, povećanje iznosa subvencija, kažnjavanje nepodobnih, ali i milioni za kapitalne projekte. Kako je Opština Istočno Novo Sarajevo raspodijelila sredstva iz budžeta?

 

Piše: Sanja Vasković

Foto: Ilustracija/Vivo studio/Spin info

 

U odnosu na prošlu godinu,  budžet Opštine Istočno Novo Sarajevo u 2026. biće veći za skoro sedam  miliona maraka.

 

Iako budžetski okvir pokazuje povećanja poreskih i neporeskih prihoda, istorijski budžet ipak je rezultat priliva prihoda Doma zdravlja Istočno Sarajevo koji je od ove godine prešao na trezorsko poslovanje zbog brojnih finansijskih problema u funkcionisanju ove javne ustanove. 

 

Očekuje se da će prihodi od pružanja javnih usluga u Domu zdravlja opštini donijeti dodatnih 5.314.000 KM.

 

Dom zdravlja Istočno Sarajevo

 

Sreća zbog igara na sreću

 

Za milionske prihode u budžetu koji konstantno rastu iz Opštine mogu zahvaliti kladionicama registrovanim na ovom području.

 

Naime, u 2025. godini porez na dobitke iznosio je 8.615.960 KM, dok se u ovoj godini planira čak 10.800.000 KM.

 

Opština raspolaže i neutrošenim kreditnim sredstvima od nešto više od dva miliona za izgradnju čuvenog bazena u Istočnom Novom Sarajevo. Bazen je uprkos brojim prijavljenim neregularnostima tokom javne nabavke, počeo sa gradnjom u oktobru prošle godine. Ukupna vrijednost građevinskih radova iznosi četiri miliona maraka.

 

Potpisivanje ugovora za izgradnju bazena, oktobar 2025.

 

Centar Opštine istočno Novo Sarajevo prepoznat je kao veliko gradilište gdje je prethodnih godina, prodajom opštinske zemlje, započeta gradnja stambenih objekata. Zanimljivo je da prodaja zemljišta ipak oslabila prošle godine. Prosto, sve je manje parcela u vlasništvu opštine.

 

“I pored toga, očekuje se prodaja lokacija na više lokaliteta u užem centru opštine kao i na nekim ruralnim dijelovima”, navodi se u obrazloženju budžeta.

 

Napominjemo da je ranijih godina često dolazilo do izmjene regulacionih planova, ali i do nezakonite gradnje u smislu da su pojedini objekti izgrađeni, a tek naknadno usvojene izmjene regulacionih planova. Nedostatak zakonom zagarantovanih parking mjesta ispred zgrada, ali i druge manjkavosti pokazuju da se prilikom izgradnje, umjesto javnog, favorizovao interes investitora. 

 

Uprkos nedostatku parking mjesta i negodovanju javnosti, Opština je prije par godina izdala u zakup pet parking prostora privatnoj firmi, tek osnovanoj.

 

Na osnovu ugovora, ova firma trebala je plaćati 200.000 KM u budžet na godišnjem nivou. 

 

Zbog smanjenja parking mjesta naknadno je cifra smanjena na 130.000 KM. 

 

Ni toliko nije uplaćeno. Iz ove firme su u prošloj godini uplatili svega 9.753 KM na osnovu zakupa parkinga. Iako je riječ o propalom projektu kojim je oštećen budžet opštine, sankcija za firmu nije bilo. I ove godine ambiciozno je planirana ista suma (130.000 KM).

 

Zakupljeni parking, 2025.

 

Važno je napomenuti i to da na zemljištu nekadašnjih uništenih fabrika, niču stambeno- poslovni objekti privatnih lica, po nepisanom pravilu, neki od njih su bliski vlastima.

 

Za kapitalne projekte planirano 13.979.623 KM

 

Brojni su planirani projekti koje opština namjerava realizovati u ovoj budžetskoj godini.

 

Posebno se postavlja pitanje namijenjenih skoro milion maraka za izgradnju spomen sobe u okviru Memorijalnog kompleksa stradalim srpskim civilima.

 

“ Uradili smo reviziju projekta i ocijenili da je to toliko , kada vidite šta se sve u unutrašnjosti nalazi vidjećete da to zaista toliko košta. Znači, ona je započeta ove godine, a biće završena sljedeće”, pojasnio je načelnik Katić krajem prošle godine.

 

Riječ je o kompleksu finansiranom najvećim dijelom novcem Vlade RS koji je Grad Istočno Sarajevo, bez tendera, prebacio boračkoj organizaciji, koja je za izvođača proizvoljno izabrala firmu.

 

Osim toga, ista firma radiće i regulaciju korita rijeke vrijednosti 900.000 KM. Radovi su započeti, a u budžetu za ovu godinu ostalo je 700.000 KM za ove namjene.

 

U jeku nedavnih poplava upravo ova dionica je plavila te ugrozila obližnje kuće.

 

Dalje, vrtoglavih pet miliona maraka biće uloženo u saobraćajnice.

 

„Od 14.000.000 KM skoro 5.000.000 KM odnosi se na rekonstrukciju saobraćajnica. Tu je nastavak saobraćajnice u Tvrdimićima, vrijednosti 500.000 KM, a sljedeće godine planiramo da završimo širenje saobraćajnice i pješačku i biciklističku stazu“, naveo je Katić u izjavi medijima.

 

Iz Opštine su najavili i da će pola miliona biti izdvojeno za izgradnju objekta udruženju građana za pomoć djeci i osobama sa poteškoćama u razvoju. Iako se problem mogao riješiti sa manje novca uz rekonstrukciju postojećeg ustupljenog objekta, iz Opštine su odlučili sagraditi novi.

 

S obzirom na izraženu stanogradnju, sve je veći broj djece u ovoj opštini te su i lokalne škole odavno tijesne.

 

Napominjemo da je Vlada Republike Srpske obezbijedila 4.935.000 KM za izgradnju osnovne škole koja je odavno trebala biti završena. Ko koči, Vlada, izvođač ili neko treći javnosti je nepoznato, tek djeca čekaju da konačno ove godine uđu u nove prostorije, što je za sada teško reći da će se ostvariti. 

 

Izgradnja osnovne škole, 2025.

 

Opština će za školu izdvojiti dodatnih 500.000 KM, što je stavka koja se provlači od prošle godine.

 

Netransparentne subvencije

 

Kako su povećani prihodi od nove potrošačke jedinice u budžetu, odnosno Doma zdravlja, povećani su i rashodi. 

 

“Primjećujemo značajan iznos kod rashoda za naknadu plata za vrijeme bolovanja koji se dobrim dijelom odnosi na Dom zdravlja, u iznosu od 210.000 KM”, pojašnjeno je u budžetu.

 

Značajan rast u budžetu odnosi se na povećanje za subvencije i grantove neprofitnim organizacijama. 

 

Tako će subvencije sa 340.000 KM, koliko su iznosile u prošloj godini, porasti na čak 630.000 KM.

 

Da li je povod povećanja davanja građanima izborna godina, samo iz opštine znaju.

 

Iako su državna preduzeća uništena, od ove godine opština daje subvencije u iznosu od 200.000 KM za izgradnju proizvodnih objekata.

 

„Firme koje odluče da investiraju u opštinu za pravljenje objekta iz proizvodnih kategorija imaju apsolutno sve besplatno, a to se odnosi na rentu, uređenje, porez na nepokretnosti u periodu od pet godina, komunalnu infrastrukturu. Mislim da niko u Republici Srpskoj, BiH nema ovakve pogodnosti“, naveo je Katić u izjavi medijima nakon usvajanja budžeta.

 

Bez novca za one koji se usude kritikovati rad opštine

 

Opština istočno Novo Sarajevo će za grantove izdvojiti 3.487.920 KM, što je neznatno povećanje od oko 200.000 KM.

 

No, dok se za kulturne i obrazovne manifestacije, kao i one za afirmaciju porodice, djece, izbjeglih, raseljenih i porodica poginulih sredstva smanjuju, rastu za neprofitne subjekte i NVO sektar. 

 

Pohvalno je da će se u budžetu naći sredstva za udruženje žena oboljelih od karcinoma dojke i reproduktivnih organa (8.000 KM), kao i za gorsku službu spašavanja (100.000 KM).

 

Pored toga, najviše sredstava, neznatno uvećanih, tradicionalno će se izdvojiti za boračku organizaciju (65.000 KM) i Crveni krst (65.000KM).

 

Ono što je simptomatično jeste ukidanje sredstava za dva udruženja. Riječ je o humanitarnom udruženju “Oplemeni srce” i Udruženju amputiraca Istočno Sarajevo.

 

Zajedničko ovim udruženjima je to što su svojevremeno javno uputili kritike na rad rukovodioca opštine.

 

Uprkos pritisku javnosti na ovakvu odluku u nacrtu budžeta, načelnik Jovan Katić je ostao pri svom te “kaznio” neposlušne.

 

 

Posebno će se izdvojiti još 100. 000 KM za NVO sektor putem javnog poziva.

 

Sportistima će takođe značajno biti uvećana sredstva (900.000 KM).

 

U okviru opštine funkcionišu i budžetske jedinice, Dom zdravlja, Centar za socijalni rad, Kulturni centra i Sportsko- rekreacioni centar “Slavija”. 

 

U pomenutom sportskom centru, koji je većinom u gubitku, planirano je povećanje rashoda sa 922.960 KM na 1.318.250 KM. Za sportsku opremu planirano je značajno izdvajanje od 181.000 KM.

 

Imaju li vlasti viziju razvoja ekonomije?

 

Opština Istočno Novo Sarajevo važi za jednu od najnetransparentnijih lokalnih zajednica u Istočnom Sarajevu. Rukovodici krše Zakon o slobodi pristupu informacijama, ne poštuju Instituciju ombudsmena u BiH, niti dostavljaju odgovore “nepoželjnim medijima”.

 

I tri opoziciona odbornika, od ukupno 21 koliko ih je u lokalnom parlamentu, često ostaju bez odgovora.

 

Jedan od njih je i Stefan Ignjatović koji za SPIN info kaže da sadašnja vlast nema nikakvu strategiju razvoja.

 

“Umjesto da jačaju privredu, da privlače nove investicije i da otvaraju nova radna mjesta, menadžment opštine puni budžet preko igara na sreću, kao i preko drastično povećanih cijena komunalnih usluga koje plaćaju naši sugrađani. Poražavajuće zvuči da se vlast diči budžetom od 37 miliona, a da se pritom zna da čak 10-13 miliona dolazi od samo jedne kladionice sa sjedištem u našoj Opštini. Postavlja se pitanje zar je to vizija ekonomije? Da zavisimo od kladionice i konstantnih nameta kroz poskupljenje računa?”, pita Ignjatović.

 

 

Opozicioni odbornici su godinama ukazivali na netransparentnost prilikom dodjele subvencija. Spisak korisnika subvencija za poljoprivredu opština je krila od javnosti.

 

“Zamislite da mi pet godina uzastopno tražimo da nam se dostavi spisak onih koji su dobili subvencije od novca građana, a da opštinsko rukovodstvo to drži u tajnosti i ne želi da prezentuje na sjednici. Zbog nekontrolisane potrošnje narodnog novca, došli smo u situaciju da se za skoro svako preduzeće mora podići kredit kako bi se servisirale obaveze. Zamislite da KP ‘Rad’, koje je podiglo cijene usluge za skoro 100% u prethodne tri godine, mora da se zaduži kako bi isplatili plate. Nijedan kredit nije bio investicioni, već isključivo za plaćanje obaveza nastalih nesavjesnim trošenjem budžetskih sredstava, kao i ponekad za kupovinu novih zgrada koje su već, kako ljudi govore u Istočnom Novom Sarajevu, unaprijed dogovorene”, napominje opozicioni odbornik dodajući da se iz Opštine ponašaju kao da je budžet njihov.

 

Dodatno, rashodi za putovanja i smještaj u ovogodišnjem budžetu biće uduplani. Tačnije, planirani troškovi za ove namjene prošle godine iznosili su 54.400 KM dok su u ovoj godini planirani u iznosu od 102.300 KM.

 

Opština će malo više i “kažnjavati građane”. Prošle godine od kazni je naplaćeno 17.859 KM, a planirni prihod u 2026. godini povećan je na 20.000 KM.

 

Zanimljivo je da se na stavci grantovi za medije ne predviđaju sredstva, no u potrošačkoj jedinici opštinska uprava, gdje su klasifikovani rashodi za stručne usluge, navodi se da će za usluge informisanja i medija biti izdvojeno 35.000 KM. Svakako će za gradsku televiziju biti izdvojeno 20.000 KM.

 

Organizacija prijema i manifestacija građane će koštati skoro pola miliona maraka.

 

Podrška pronatalitetnoj politici smanjena je sa 430.000 KM na 300.000 KM.

 

Važno je napomenuti i da iako građani imaju priliku sugestijama i javnim raspravama učestvovati u kreiranju budžeta lokalnih zajednica, nije značajna zainteresovanost. 

 

Osim toga, pitanje je da li iko zapravo sluša potrebe građana?

 

 

 

 

Ovaj sadržaj je proizveden uz finansijsku podršku Evropske unije. Sadržaj je isključiva odgovornost portala Spin info i ne održava nužno stavove Evropske unije.