Jedna firma, skoro dva miliona duga: Evo ko su najveći PDV dužnici u Istočnom Sarajevu

Preduzeća sa područja Istočnog Sarajeva duguju stotine hiljada, pa i milione maraka po osnovu poreza na dodatnu vrijednost (PDV) prema najnovijim zvaničnim podacima Uprave za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine (UIO BiH). 

Piše: Mladen Lakić

Foto: Grad IS/Wikipedia

Prema izvještaju koji je urađen krajem jula na vrhu liste nalaze se kompanije iz sektora trgovine i građevinarstva, ali značajan dio neizmirenih obaveza otpada i na nekadašnje privredne gigante koji su odavno u stečaju.

Milionski dvojac na vrhu liste

Ubijedljivo najveće dugovanje po osnovu PDV-a na području Istočnog Sarajeva ima preduzeće Petrona Trade d.o.o. iz Istočnog Novog Sarajeva, čiji neizmireni dug iznosi gotovo dva miliona konvertibilnih maraka, preciznije 1,988 miliona KM.

Kao zastpunik ove firme navodi se Darko Ljušić, dok je firma u vlasništvu „Apo-Pharm AG“.

Odmah iza nje, sa neznatno manjim iznosom, nalazi se DINO COMPANY d.o.o. iz Istočne Ilidže a ova firma po osnovu indirektnih poreza duguje 1,862 miliona KM.

Samo ova dva privredna subjekta zajedno duguju blizu 3,85 miliona KM, što čini i najveći dio ukupnog duga privrede ovog kraja prema državnoj kasi.

Sektor gradnje i trgovine nosi stotine hiljada duga

U kategoriji dužnika čije se obaveze mjere stotinama hiljada maraka dominira građevinski sektor, uglavnom sa područja Istočnog Novog Sarajeva i Istočnog Starog Grada.

Tako firmi BRIGO Invest d.o.o. na naplatu dolazi 507.724 KM, dok VUČIJA LUKA d.o.o. iz Istočnog Starog Grada duguje 365.713 KM.  Na listi su i BTG Trade d.o.o. sa dugom od 345.296 KM i „PROES BH“ d.o.o. koji duguje 297.854 KM.

Značajna dugovanja imaju i firme iz ostalih opština. Sokolački AQUA-LIFE d.o.o. državi duguje 178.572 KM, dok građevinsko preduzeće RADIS d.o.o. iz Istočnog Novog Sarajeva bilježi dug od 174.046 KM.

Iz kojih opština dolazi najviše dužnika?

Detaljnija analiza po opštinama pokazuje da je najviše neizmirenih obaveza koncentrisano u urbanim centrima i sredinama sa najintenzivnijom gradnjom.

Foto: Ilustracija

U Istočnom Novom Sarajevu, pored vodećeg Petrona Trade-a, na listi dužnika ističe se čitav niz građevinskih i trgovinskih subjekata.

Među njima su NGA CONSTRUCTIONS J.S.C. d.o.o. sa dugom od 119.297 KM, PRO KOMERC d.o.o. sa 119.176 KM, te ARIZONA KOMPANI d.o.o. čiji dug iznosi 115.727 KM, zatim Radis d.o.o. sa 174.046,98 KM duga.  

Kada je riječ o preduzeću Radis, kako je naš portal i ranije pisao, za istaći je da je ono dobijalo veliki broj poslova prvenstveno od opštine Istočno Novo Sarajevo. “RADIS” je tako radio i Studentski dom, Osnovnu školu, jezero, ali i brojne druge poslove.

Nešto manje, ali i dalje značajne iznose duguju NETEM-GROUP d.o.o. (76.843 KM), Limited Charm d.o.o. (58.098 KM) i BAST d.o.o. sa 52.107 KM duga.

Sa područja ove opštine na listi je navedeno ukupno 18 dužnika.

Na području opštine Pale, prednjače preduzeća iz oblasti investicija, turizma i trgovine.

Na vrhu paljanske liste nalazi se NMD INVEST d.o.o. sa 154.106 KM neizmirenih obaveza, a u stopu ga prati Velibor Perović kao zakupodavac sa dugom od 146.864 KM. Slijede BAT Hotel d.o.o. sa 72.198 KM, C- PROVEX d.o.o. koji duguje 67.039 KM, te TIŠANOVIĆ GROUP d.o.o. sa 61.339 KM. Na spisku se našlo i društvo JAHORINA INVEST d.o.o. sa dugom od 37.118 KM.

Na listi je dostupno ukupno osam dužnika.

U Sokocu su, pored kompanije AQUA-LIFE, najveća dugovanja evidentirana u sektoru transporta, drvne industrije i trgovine.

Tako SCANIJA d.o.o. duguje 126.591 KM, BODAN d.o.o. 73.366 KM, dok preduzeće ISTOČNI PUT d.o.o. bilježi dug od 66.863 KM. Među dužnicima su i M-PAN d.o.o. sa 58.439 KM i STOLARIJA PODROMANIJA d.o.o. sa 36.413 KM.

I u ovoj opštini kao i na Palama, zabilježeno je ukupno osam dužnika.

Kada je reč o Istočnoj Ilidži, pored milionskog duga preduzeća DINO COMPANY, ističu se i obaveze preduzeća SEADRIA GROUP d.o.o. u iznosu od 119.735 KM, samostalnog preduzetnika Miroslava Popovića (INGEM ZUD) sa 91.534 KM, te trgovinske radnje u vlasništvu Sandre Drašković sa dugom od 40.090 KM i ovo su ujedno i jedini dužnici sa ove opštine.

Iz Istočnog Starog Grada na listi dužnika je ve pomenuta  VUČIJA LUKA d.o.o. kao jedini dužnik na listi iz ove opštine a na listi nema dužnika iz opštine Trnovo.

Teret prošlosti: Nedostižni dugovi firmi u stečaju

Posebnu kategoriju na listi UIO BiH čine nekadašnji privredni giganti i preduzeća u stečaju, kod kojih je naplata dugovanja pod velikim znakom pitanja.

Među njima prednjače „TERMOAPARATI“ a.d. iz Istočnog Novog Sarajeva sa dugom od 79.109 KM, te „MD PROFIL BAUCENTAR“ d.o.o. sa 68.741 KM. Na spisku su i nekadašnji industrijski simboli ove regije FAMOS a.d. Istočno Sarajevo koji duguje 45.928 KM,  te FAMOS FABRIKA KORAN a.d. Pale sa dugom od 37.600 KM.

Ovakva dugovanja godinama se povlače po zvaničnim evidencijama, a njihova konačna naplata u potpunosti zavisi od ishoda dugotrajnih stečajnih postupaka i preostale imovine.

Pored neplaćenih PDV obaveza u unutrašnjem prometu, zvanični izvještaji Uprave za indirektno oporezivanje BiH za jun 2026. godine bilježe i dugovanja proistekla iz carinskog postupka.

UIO, foto: BN

U ovoj kategoriji na području Istočnog Sarajeva je preduzeće TEA-T d.o.o. iz Istočnog Novog Sarajeva, sa sjedištem u Ulici Vojvode Radomira Putnika. Ova firma po osnovu neizmirenih carinskih dažbina i povezanih poreza državi duguje 137.390,86 KM.

Uprava za indirektno oporezivanje BiH na svojoj zvaničnoj stranici navodi da su se zahvaljujući Zakonu o izmjenama i dopunama Zakona o postupku neizravnog oporezivanja iz 2014. godine stekli zakonski uslovi za javno objavljivanje imena dužnika, koji imaju neizmirene obaveze po osnovu PDV-a, trošarine i carine.

Liste se objavljuju s ciljem jačanja finansijske discipline i transparentnosti, budući da svaki neplaćeni KM direktno utiče na budžete iz kojih se finansiraju javne službe i infrastruktura.