Načelnik opštine Čajniče izdao građane i eko aktiviste

Izdaju su, kako kažu eko aktivisti, osjetili tek nakon završenih izbora 04.10.2026. godine, jer su do njih došle informacije da se čak na 50 kvadratnih kilometara njihove opštine planira istraživanje bakra, zlata, srebra, cinka i olova. A načelnik je prije dvije godine na lokalnim izborima podršku dobio ponajviše obećanjima da će se boriti za zdravu životnu sredinu i da je protiv rudarenja na području Čajniča.

 

IZVOR: Odgovorno

Građani Čajniča, opštine na krajnjem istoku BiH na granici sa Crnom Gorom, a posebno eko aktivisti koji se protive geološkim istraživanjima, osjećaju se izdanim od aktuelnog načelnika opštine Miroslava Furtule, koji je mjesec i po do održavanja opštih izbora promjenio stranački “dres”, te iz SRS RS prešao u redove SNSD-a, vladajuće stranke na republičkom nivou.

Izdaju su, kako kažu eko aktivisti, osjetili tek nakon završenih izbora 04.10.2026. godine, jer su do njih došle informacije da se čak na 50 kvadratnih kilometara njihove opštine planira istraživanje bakra, zlata, srebra, cinka i olova. A načelnik je prije dvije godine na lokalnim izborima podršku dobio ponajviše obećanjima da će se boriti za zdravu životnu sredinu i da je protiv rudarenja na području Čajniča.

Promjenu stranke 22.08.2026. godine, kada se dogodio transfer, Furtula je pravdao da na taj način “želi ostvariti još jaču povezanost sa institucijama RS-a, kako bi se iz te sinergije još brže realizovali projekte značajni za opštinu”.

“Dok se u gradu slavi izborna pobjeda i podižu zastave, na zvaničnom sajtu kompanije Yugo Metals jasno piše da je Projekat “Monte (Čajniče)” čak 50 kvadratnih kilometara planirano za istraživanja. Ne trebamo se pitati ko je ovo dozvolio i omogućio? Dozvole i rješenja za geološka istraživanja na području Čajniča nisu pala s neba, izdala ih je Vlada Republike Srpske preko Ministarstva energetike i rudarstva RS. Entitetske vlasti su te koje potpisuju koncesije i daju zeleno svjetlo stranim kompanijama da ulaze na našu djedovinu, dok se mišljenje i zdravlje lokalnog stanovništva u potpunosti ignorišu” – reakcija je eko aktivista koji djeluju na području Čajniča.

Aktivisti inicijative “Zaštitimo Čajniče”, naveli su niz mogućih problema koje mogu imati stanovnici Čajniča, ako bi se realizovao projekat za koji je odobrenje prvobitno dobila „Braha Resources”, “kćerka” kompanije “Lykos Balkan Metals” iz Bijeljine, koja sada u BiH nastupa pod imenom “Yugo Metals Limited”.

“To će se manifestovati na problem vodosnabdijevanja, zato što istraživanja i eksploatacija teških metala u neposrednoj blizini naših izvorišta direktno ugrožavaju Katanska vrela sa kojih svi pijemo vodu. Slijedi opasnost za zdravlje, posebno na disajne organe. Zvanični snimci sa terena prikazuju stijene bogate kvarcom. Obradom ovakvih stijena stvara se nevidljiva kvarcna prašina koja uzrokuje silikozu, odnosno neizlječivo razaranje pluća i karcinom pluća!” – upozoravaju aktivisti.

Aktivisti ukazuju na to, kako kažu, da niti jedna stranka, niti jedan izborni rezultat ne mogu biti iznad zdravlja i opstanka Čajniča.

​“Ne dajmo svoju zemlju i vodu! Potpišimo peticiju i recimo STOP geološkim istraživanjima!” – apel je iz inicijative “Zaštitimo Čajniče”.

Inače, zbog zalaganja da investitor geoloških istraživanja u BiH, “Lykos Balkan Metals” posredstvom podružnice „Braha Resources” značajnije krene sa geološkim istraživanja u Čajniču, njegov prethodni načelnik Goran Karadžić (SDS) je često bio meta kritika građana, a posebno eko aktivista koji su se tome žestoko protivili. Stoga je sa odobravanjem dočekana njegova smjena na Lokalnim izborima 2024. godine, izborom na tu funkciju Miroslava Furtule.

Iako je “Lykos” posredstvom podružnice „Braha Resources” dobio koncesiju za istraživanja od Ministarstva energetike i rudarstva još prije više od pet godina, taj projekat je sve donedavno bio u zastoju, zato što je investitor uslovljavao pravi početak radova u Čajniču.

“U razgovorima sa predstavnicima kompanije saznali smo da je njihov stav da radovi moraju da počnu u isto vrijeme na svim projektima, te da projekat Čajniče neće biti ponovo pokrenut dok se to ne desi i sa projektima koje kompanija ima u opštinama Jezero, Mrkonjić Grad, Šipovo i Petrovo” – naveli su u pisanom obraćanju ministarstvu iz opštinske uprave.

A, građanima se od početka, plasira priča o “zlatnoj groznici” koja se više od pet godina veže za Čajniče i početna otkrića u tragovima tog vrijednog minerala. Od kada je, naime, tadašnji direktor preduzeća „Braha Resources” i “Lykos Balkan Metals” Miloš Bošnjaković, objavio na australijskog berzi, gdje je “Lykos” listiran, “pouzdane” rezultate o pronalasku obećavajućih količina zlata na području ove lokalne zajednice.

Bošnjakovićeve tvrdnje bile su da je u nalazištu Majdan u uzorku stijena prijavljeno do 1,91 g/t zlata, 220 g/t srebra i 13,26 posto olova. U nalazištu Pisonica, takođe u ovoj opštini, da je u uzorku stijena nađeno je do 51 g/t srebra i 2,78 posto olova. Nakon ovih tvrdnji Bošnjaković je ubrzo napustio “Lykos” i osnovao svoju firmu “Seven plus”, odnosno “Vareški metali”. Koju je takođe nedavno prepustio drugom vlasniku, Zoranu Živkoviću iz Beograda.

Prema prošlomjesečnom izvještaju “Yugo Metals Limited” zlato se čak pominje da je u većoj koncetraciji nego što je podatke iznosio Bošnjaković.

“Devet bušotina dovršeno je sa prve bušaće platforme u Eraku, gradeći sliku plitkog sustava zlata sa širinom i stupnjem, istaknuti presjeci uključuju 10,4 m sa 2,6 g/t Au i 22,4 m sa 1,1 g/t Au. Druga bušaća platforma izgrađena je 400 m istočno duž pruge, ovo je blizu povijesnog rova ​​SICH003, koji je dao 61 m s 1,5 g/t Au. Započelo je i dijamantno bušenje u Čajniču, četiri bušotine duge oko 600 m usmjerene su na Pisonicu i Majdan. Površinski uzorci prethodno su dali do 220 g/t Ag i 13,6% Pb” – dio je izvješataja investitora za Australijsku berzu.

Međutim, sve to ima malo koristi za građane varošice sa manje od pet hiljada stanovnika, koja nastavlja da živi sa svakodnevnim problemima i brigama za preživljavanje, a trenutno je, kako tvrde aktivisti iz inicijative “Zaštitimo Čajniče”, najveći problem smeća, koje bukvalno zatrpava i guši grad i okolna naselja u blizini legalne opštinske deponije.

“Tražimo odgovornost lokalnih vlasti. Gdje su pare iz budžeta za ekologiju, a predviđeno je budžetom godišnje 72.000? Čajniče zaslužuje dobre radnike i direktore, kao i vlasti, koji rade na terenu, a ne one koji iz toplih kancelarija posmatraju kako grad propada.” – kažu aktivisti.