Пет. дец 9th, 2022

O statusu slobodnih umjetnika u RS: “Ubićete u pojam talentovane ljude”

Na Narodnoj skupštini RS razmatra se Zakon o sticanju statusa samostalnog umjetnika i samostalnog stručnjaka u kulturi. Opozicija ukazuje na probleme u ovom Nacrtu.

Prema ovom Zakonu definisano je da umjetnici i stručnjaci koji steknu ovaj status ostvaruju pravo na uplatu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, te zdravstveno osiguranje iz budžeta Republike Srpske.

Prema najavi cilj utvrđivanja statusa samostalnog umjetnika i samostalnog stručnjaka u kulturi jeste podsticanje umjetničkog i kulturnog stvaralaštva umjetnika i stručnjaka u kulturi Republike Srpske, te utvrđivanje administrativnih i finansijskih mjera kao podrške umjetnosti, rečeno je ranije iz Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske.

Umjetnik i stručnjak prepoznati su kao ključni subjekti u procesu ispunjavanja kulturnih potreba, a ovim zakonom nastoji se ojačati njihova pozicija u kulturi, kao i njihov socijalni položaj, navodi se u saopštenju.

Samostalni umjetnik je umjetnik koji samostalno, u vidu jedinog zanimanja, stvara autorska djela iz oblasti umjetnosti ili izvodi i interpretira umjetnička ili autorska djela iz oblasti umjetnosti i kulture, te se status samostalnog umjetnika može steći za svaku djelatnost u oblasti umjetničkog stvaralaštva, produkcije i interpretacije ukoliko ispunjava opšte i posebne uslove.

Samostalni stručnjak u kulturi je stručnjak koji samostalno, u vidu jedinog zanimanja, stvara autorska djela i obavlja poslove iz oblasti umjetnosti i kulture, a status samostalnog stručnjaka u kulturi može se steći za svaku djelatnost u oblasti istraživanja, prezentovanja, dokumentovanja, zaštite i promovisanja kulture.

Opšti uslovi za sticanje statusa samostalnog umjetnika i samostalnog stručnjaka u kulturi jesu da je državljanin Republike Srpske i BiH, da ima prebivalište na teritoriji Republike, da nije u radnom odnosu, da mu je umjetničko stvaralaštvo i djelovanje jedino zanimanje i da je upisan u Registar umjetnika u kulturi koji vodi Ministarstvo.

Posebni uslovi za sticanje statusa samostalnog umjetnika i statusa samostalnog stručnjaka u kulturi su da ima dokazane rezultate u profesionalnom bavljenju umjetničkom, odnosno stručnom djelatnošću u oblasti kulture na teritoriji Republike, u posljednjih 10 godina.

Posebni uslovi su da ima i ostvarena priznanja i nagrade na domaćem ili međunarodnom nivou u oblasti kojom se bavi, u posljednjih 10 godina, te da ima pozitivno mišljenje reprezentativnog strukovnog udruženja, kao i dostupnost i vidljivost, odnosno javno objavljena umjetnička, odnosno stručna djela.

Postupak dodjele statusa samostalnog umjetnika u kulturi sprovodi se putem javnog poziva koji će raspisivati Ministarstvo svake tri godine, a postupak dodjele statusa samostalnog umjetnika u kulturi sprovodiće petočlana komisija.

Ministarstvo prosvjete i kulture Republike Srpske vodiće Registar samostalnih umjetnika i Registar samostalnih stručnjaka u kulturi. Nacrt ovog zakona propisuje i uslove pod kojim prestaje status samostalnog umjetnika, odnosno stručnjaka u kulturi.

Danas se na skupštini ukazalo na probleme ovog Nacrta.

Sonja Karadžić-Jovičević iz SDS-a rekla je da je problematično što se status nekog umjetnika revidira svake tri godine zavisno od novca u budžetu, a on neće zavisiti od umjetnikovog talenta i rada.

“Mora se uzeti u obzir da je branša kulture morala nečim da živi, da otvaraju firme, zapošljavaju ljude i plaćaju porez. A prema nacrtu može se prijaviti samo onaj ko nije u radnom odnosu. Niko neće odustati od svog zaposlenja. Donosite zakon za koji Boga molite da se niko na konkurs ne javi”, rekla je ona.

Ovi ljudi su 25 godina bili odgovorni građani i odgovorne platiše.  

“Trebali ste u ovaj zakon prepoznati član koji će prepoznati ljude i dodijeliti im status”, pojašnjava..

Istakla je da će se zbog ovakvih procedura ubiti u pojam talentovane ljude.

Spomenka Stevanović iz DNS-a rekla je da bi bilo dobro da se ovakav Nacrt zakona nije našao na dvenom redu, jer je on loš i neće riješiti probleme slobodnih umjetnika.

“Nacrt zakona je kontaradiktoran i nejasan”, istakla je ona. Ukazala je na problem što se status umjetnika dodjeljuje samo umjetnicima koji nisu u radnom odnosu.

Ističe da je potrebno da se ovaj član zakona dodatno pojasni. Stevanović je rekla da se svake godine treba raspisivati konkurs za prijem novih članova, kako se to radi i u regiji.

Nebojša Vukanović, iz SDS-a rekao je da ga sistem u kojem živimo posjeća na mišolovku.

“Vaš nakaradni sistem navlači talentovane ljudi, mamite ga komadiće sira i uništite čovjeka. I umjetnost i kulturu kontroliše partija. Uzrok sadašnje propasti kulture je to što gušite i uništavate sve što ne pripada vašoj partiji”, rekao je Vukanović.

IZVOR: BUKA/Maja Isović Dobrijević fotografija/Lukavicaonline

Оставите одговор

Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *