VELIKI PLANOVI, A STARI PROBLEMI: Hoće li budžet Istočne Ilidže podmiriti sva obećanja?

Opština Istočna Ilidža u 2026. godini planira budžet u iznosu nešto većem od 26 miliona maraka. Dok ga načelnik Opštine Marinko Božović opisuje kao “razvojni i usmjeren ka poboljšanju kvaliteta života svih građana” jer je oko 11 miliona KM predviđeno za niz kapitalnih projekata, iz opozicije kritikuju da brojne stavke izgledaju kao “djelo braće Grim”.

Piše: Mladen Lakić

Naslovna fotografija: SPIN Info, Ilustracija

Budžet opštine Istočna Ilidža u 2026. godini iznosi 26.844.800 KM. 

Najveći dio budžeta u iznosu od 10.543.300 KM odnosi se na neporeske prihode. Riječ je o naknadama za uređenje građevinskog zemljišta i naknadama za korištenje građevinskog zemljišta (47%) te prihod od zakupa i rente (45%).

Radi se o povećanju od 55%  i za istaći je da je prošle godine ovaj iznos bio nešto malo niži. No, ipak je riječ o prihodima koje Opština ne kontroliše u potpunosti. 

U slučaju usporavanja gradnje ili smanjenog interesovanja investitora, planirani prihodi mogli bi izostati, što bi direktno ugrozilo finansiranje planiranih projekata. 

Istočna Ilidža, 2025. Foto: SPIN Info

Većih kapitalnih projekata, osim najavljene izgradnje vrtića i sportske dvorane nema, s obzirom da ova Opština nema jednak tretman Vlade Republike Srpske koja ne ulaže u ovu opštinu jer je na njenom čelu načelnik iz opozicionih redova. 

Posljedice ovakvog odnosa Vlade trpe najviše građani Istočne Ilidže.

Napominjemo da značajan dio budžeta čine i poreski prihodi, odnosno novac koji se prikuplja kroz poreze na lična primanja i prihode, porez na imovinu u iznosu od 8.120.000 КМ što je 20% više nego u prošloj, dok su grantovi i transferi sa drugih nivoa vlasti predviđeni u znatno manjem obimu.

Opština planira i zaduženje od pet miliona KM i to  kratkoročni kredit od 500.000 KM i dugoročni kredit za kapitalne investicije u iznosu od 4.500.000 KM. 

Ignorisanje Vlade Republike Srpske

U ovoj godini iz Opštine planiraju 1.030.000 KM za izgradnju vrtića, ali uz više nego skromnu nadu da će i sa nivoa Republike Srpske podržati ovaj projekat.

Tokom skupštinske rasprave o budžetu, načelnik Odjeljenja za finansije Opštine Istočna Ilidža Zoran Avram podsjetio je na niz obećanih ali nikad ispunjenih planova da entitetski nivo vlasti pomogne razvoj ove Opštine.

“Planiran je vrtić u iznosu od 1.030.000 KM. Nadam se da ćemo iskoristiti onu priliku da dobijemo i milion od predsjednika. Ja inače spremam i jedan dopis, pošto sam prošle godine napisao šest dopisa. Sjetićete se vi da se radi o izgradnji krsta na Ilinjači pa evo nažalost ništa se nije desilo od zgrade Opštine, od kružnog toka na Kuli, vidim da se radi neki kružni na Palama, ali nema veze nama ne treba kružni na Kuli da se radi, možemo mi i pješke ići, ne treba nam za auta”, rekao je Avram za skupštinskom govornicom krajem godine.

Napomenimo da roditelji djece iz Istočne Ilidže plaćaju skoro duplo skuplje javni vrtić koji je na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo, jer je za djecu iz ove opštine cijena 250 KM, a za djecu iz Istočne Ilidže 400 KM o čemu smo aktivno izvještavali. 

Načelnik Božović se tokom sjednice na kojoj je usvajan budžet kratko osvrnuo i na projekte sa nivoa Republike Srpke te pojasnio da su neki u prošloj godini odbijeni, a da su neki isplaćeni u manjem iznosu od traženog.

Građanima Opština obećava i izgradnja multifuncionalne sportske dvorane na Donjim Mladicama u iznosu od 2.000.000 KM, ali riječ je tek o prvoj fazi projekta.

Među planiranim projektima su izgradnja groblja (pripremni radovi) koji će koštati 300.000 KM te rekonstrukcija puteva u mjesnim zajednicama u iznosu od 1.200.000 KM.

Među projektima koje Opština planira u ovoj godini je i nastavak izgradnje garaža na Donjim Mladicama u iznosu 1.000.000 KM. O ovome projektu aktivno se  govori od 2021. godine. Idejno rješenje  predstavljeno je  2022. godine i evo četiri godine nakon planira se njen završetak. 

Za igrališta u ovoj opštini izdava se iznos od 200.000 KM. 

Jedno od njih je i ono na Dobrinji. Pomenuti načelnik Odjeljenja za finansije svojevremeno je pojasnio  da se radi igralište jer “od škole očito nikad neće biti ništa”.

Za izgradnju javne rasvjete izdvaja se 230.000 KM, zatim sredstva u iznosu od 426.000 KM za izgradnju parkinga kod groblja Crkvice, parohijskog doma Veljine, budućeg objekta Gimanzije i srednje stručne škole. 

Za izgradnju Gimnazije godinama se čeka novac Vlade RS, odnosno novac koji uplaćaju i građani Istočne Ilidže, a koji im se definitvno ne vraća srazmjerno.

Idejni projekat izgradnje Gimnazije, 2019.

U 2026. očekuje se i izgradnja vodovoda, kanalizacije koji će koštati ukupno milion i dvije stotine KM, gasne mreže te niz drugih projekata slične vrste.

Napominjemo i da grantovi i socijalna davanja bilježe rast u izbornoj godini.

Tačnije, grantovi se procjenjuju u iznosu od 2.238.700 KM i ove godine veći su za 10% nego što je to bio slučaj tokom 2025. godine. 

Kapitalne investicije i rizik od funkcionerske kampanje

Izdaci za kapitalne investicije pokazuju velike planove Opštine za 2026. godinu sa povećanjem koje je skoro tri puta veće u odnosu na prošlu godinu.  

Kreditno zaduženje za ove svrhe nije bilo sporno opoziciji. Tako je šef Kluba odbornika Skupštine Opštine Istočna Ilidža iz Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) Nebojša Šešlija tokom usvajanja budžeta izjavio: “Da bi uradili nešto adekvatno da bi uradili neke značajne infrastukturne objekte nije sporno se kreditno zadužiti i to će se u određenom vremenskom periodu isplatiti”.

No, imali su primjedbe na druge stavke i tada najavljeno povećanje cijena usluga komunalnih preduzeća.

“ SNSD nije ovakav podržao ovakav pijedlog budžeta, jer se pomoć preduzećima mora tražiti na drugim mjestima, a ne u džepovima naših sugrađana. Sredstva su se mogla izuzeti od sredstava predviđenih za proslavu slave Opštine 100.000 KM, rashoda za naknade van radnog odnosa 290.000 KM, troškova reprezentacije 160.000 KM, te naknada za ugovore o djelu 250.000 KM”, obrazložio je Šešlija.

Božović je stava da je budžet, kako je rekao ”isključivo razvojni, isključivo plod onoga što je definisano u strategiji razvoja Opština Istočna Ilidža i u planu kapitalnih investicija ”. 

Ono što je problematično u vezi sa planiranim budžetom i činjenicom da se u oktobru očekuju Opšti izbori jeste rizik od takozvane funkcionerske kampanje. Tim terminom se označava pojava u kojoj stranka ili njen član, već na poziciji vlasti, koriste javni novac kako bi promovisali ili sopstvenu kandidaturu ili samu stranku.

Podsjetimo da je u ovoj Opštini od kraja rata SDS na vlasti. 

Božović je na mjestu načelnika u trećem uzastopnom mandatu. U 2024. godini, prije nego je po treći put dobio načelničku poziciju pisali smo o tome kako skoro ništa od obećanih infrastrukturnih projekata nije bilo završeno.

Administracija „skuplja“ za 1,3 miliona KM

Jedna od važnijih stavki u dokumentu koja bilježi rast  su rashodi za lična primanja. Procjena je da će ove godine za te svrhe biti potrebno 5.482.450 KM što je 40% više u odnosu na prošlu. 

“ Do povećanja istih je došlo zbog povećanja rashoda za bruto plate zaposlenih − povećanje broja zaposlenih u opštinskoj upravi zbog povećanja obima posla, planiranja bruto plata za nove radnike u JU Centar za socijalni rad Istočna Ilidža”, navode u obrazloženju budžeta dodajući nedavna povećanja plata koje nalaže zakon.

Opština Istočna Ilidža, foto SPIN Info

Vrijedi napomenuti  da je Glavna služba za reviziju RS utvrdila da je ova Opština tokom 2024. godine zaključilavala ugovore o djelu za poslove koji predstavljaju redovnu djelatnost Opštinske uprave te je Opština dobila i negativno mišljenje.

Opština planira potrošiti i nešto više od tri miliona KM na robe i usluge. 

Među stavkama zbog kojih dolazi do ovog povećanja su troškovi energije, komunalnih i drugih usluga ali i povećanje troškova koje Opština ima za usluge informisanja, medija, vještačenja, održavanja javnih površina, povećanje rashoda za naknade van radnog odnosa.

Budžet Opštine Istočna Ilidža za 2026. godinu predviđa značajan rast, ali se u velikoj mjeri oslanja na neporeske prihode i novo kreditno zaduženje, što nosi rizik u slučaju odstupanja od planiranih uplata.

Istovremeno, bilježi se rast rashod što dodatno opterećuje budžetsku stabilnost.

Kako god, građani očekuju igrališta, dvoranu, rasvjetu, ali i druge obećanje projekte i stavke koje upotpunjuju kvalitet života u ovoj opštini u sastavu Grada istočno Sarajevo.

Ovaj sadržaj je proizveden uz finansijsku podršku Evropske unije. Sadržaj je isključiva odgovornost portala Spin info i ne održava nužno stavove Evropske unije.